Araplara Türkçe Dilbilgisi | قواعد اللغة التركية للعرب

Mehmet Hengirmen / Arapçaya Çeviren: Mehmet Hakkı Suçin

Araplara Türkce Dilbilgisi

إن كتاب “قواعد اللغة التركية لغير الناطقين بها” هو نتاج مجهود وخبرة طويلة متمثلة في اثنتين وثلاثين سنة من عمر المؤلف. وقد تم نشر الكتاب بعد مروره عبر فترة التطبيق الفعلي في مركز تعليم اللغة التركية (تومر) حيث إنه الكتاب الأكثر شمولية بين الكتب الموضوعة في هذا المجال. ويطوي الكتاب في طياته الأقسام التالية:

الصوتيات – علم الصرف – علم النحو

اللغة المستخدمة هي لغة مبسطة واضحة قابلة للاستيعاب بسهولة فضلا عدد وافر من الأمثلة. كما وضع في نهاية كل موضوع ملخص تحت عنوان “تذكّر أنّ…”، وذلك بالاضافة إلى إدراج مسرد المصطلحات الواردة في الكتاب من التركية إلى العربية وبالعكس.

PROF. DR. AZMİ YÜKSEL‘İN TANITIM YAZISI

Mehmet Hengirmen, Kavâ‘id el-Luğa et-Turkiyye li Ğayr en-Natıkîne Bihâ, Arapçaya Çeviren: Mehmet Hakkı Suçin, Engin Yayınları, Ankara 2003, 398 sayfa.

Engin Yayınları, Mehmet Hengirmen tarafından kaleme alınan Yabancılar İçin Türkçe Dilbilgisi adlı eserin Arapça versiyonunu, Kavâ‘id el-Luğa et-Turkiyye li Ğayr en-Natıkîne Bihâ adıyla yayınladı. Mehmet Hakkı Suçin tarafından çevrilen kitap, Arapçaya çevrilen ilk Türkçe dilbilgisi kitabı özelliği taşıyor.

Kitap, yabancı dil olarak Türkçeyi öğrenen Araplar için temel bir başvuru eseri niteliğinde olup Türkçenin dilbilgisini ayrıntılı bir şekilde incelemiştir. Konular, sistematik bir düzen içinde sunulmuş, çok sayıda örnekle desteklenmiştir. Örnek cümlelerin özenle seçilmiş olduğu hemen göze çarpmakta ve gramer öğretimi çerçevesinde Türkçe gramer konularının sunulduğu dikkati çekmektedir. Gramer konuları ile Türkçe örneklerin Arapça açıklamaları, çevirmen tarafından hedef dil okuyucusunun dil zevklerine uygun bir şekilde Arapça’ya aktarılmış, gerek konu başlıkları gerekse Türkçe dilbilgisi terminolojisinin Arapça eşdeğerlikleri ustaca sağlanmıştır. Öte yandan her gramer konusunun sonunda, o konunun can alıcı noktalarına yer veren bir de özet eklenmiştir. Kitabın estetik kapak dizaynı ve konuların görsel tasarımı da ilgi çeken unsurlardandır.

Kitaptaki konular belirli bir sistemle kolaydan zora, basitten karmaşığa doğru bir çizgi takip etmektedir. Birinci bölümde, Türkçe sesbilim (fonetik) ile ilgili dilbilgisi konuları ele alınmış; Türkçenin sesleri, ses değişmeleri, ünlüler ve ünsüzler gibi konular ayrı ayrı zengin örneklerle anlatılmıştır.

İkinci bölümün konusunu, biçimbilim (morfoloji) oluşturmaktadır. Bu bölümde sözcük türleri, ad ve sıfat tamlamaları, adıllar, belirteçler, ilgeçler, bağlaçlar ve ünlemler anlatılmış, daha sonra eylemlerin yapısı, eylem kipleri, eylem çekimleri ile zamanlar ele alınmış ve anlatımı kolaylaştıran tablolarla desteklenmiştir. Ayrıca aynı bölümde Türkçenin ekleri çok yönlü fonksiyonlarıyla ele alınmıştır. Özellikle bu bölümde, genel olarak da kitabın tamamında, öğrencinin dikkatini çekmek üzere konunun ilgili kısmının koyu harf karakteriyle verilmesi, kitaba daha pratik bir formasyon kazandırmıştır.

Sözdizimi (sentaks) konusu, kitabın üçüncü bölümünde yer almaktadır. Burada cümle bilgisi, cümlenin öğeleri, cümle çeşitleri üzerinde durulmakta, cümle dizini ile ilgili veriler, şematik formülasyonlarla klişeleştirilerek edinimi kolaylaştırmaktadır.

Kitaba, çevirmen tarafından önce Arapça-Türkçe, ardından Türkçe-Arapça terimler sözlükçesi eklenmiştir. Özellikle bu bölüm, kitabı gerek akademik, gerekse profesyonel anlamda Arapça öğretimi alanında uzmanlaşmış Türkler için de cazibeli hâle getirmektedir. Bu nedenle Türkçe öğrenen ve öğreten Arapların yanısıra, Arapça öğrenen ve öğreten Türkler de kitabın hedef kitlesidir.

Kaynak: Nüsha, 3 (10), 2003



Kategoriler:Çeviri kitap, Kitap, Kitap tanıtım

Etiketler:, , , , , , , ,

1 reply

Trackbacks

  1. Her kitabı bir kapıdır Mehmet Hakkı Suçin’in | dil çeviri vesaire

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: